بررسی سلامت سیم بکسل آسانسور یکی از مراحل حیاتی در نگهداری و استفاده از تجهیزات صنعتی و ساختمانی است که نقش مهمی در ایمنی و کارایی آنها دارد. سیم بکسلها به عنوان عناصر مهم در جرثقیلها، بالابرها و سیستمهای کششی مورد استفاده قرار میگیرند و هر نوع نقص یا خرابی در آنها میتواند منجر به حوادث خطرناک و خسارات جانی و مالی شود. بنابراین، انجام بررسی منظم و دقیق سلامت سیم بکسل، شامل ارزیابی کشش، سایش و آسیبهای ظاهری، از اهمیت بالایی برخوردار هستند. این کار به پیشگیری از بروز مشکلات و افزایش عمر مفید تجهیزات کمک میکند و ایمنی کارکنان و محیط کار را تضمین مینماید.
بررسی سلامت سیم بکسل
برای اطمینان از ایمنی و کارایی جرثقیل برقی، بررسی سلامت سیم بکسل باید بهطور منظم و دقیق صورت گیرد. سیم بکسلها بخش اصلی این سیستمها هستند و هر نقصی در آنها میتواند خطرات جدی برای کاربران و تجهیزات ایجاد کند. با توجه به سرعت و قدرت جرثقیلهای سقفی، اهمیت بررسی سلامت سیم بکسلها بهویژه در زمانهای خاص، مانند فرسودگی یا بارگذاری نادرست، دوچندان میشود. الزامات و استانداردهایی که برای سیم بکسلها وجود دارد، شامل مدت زمان کارکرد، وضعیت ظاهری و نقاط ضعف احتمالی آنها میباشد.
زمان تعویض سیم بکسل
اگر آسانسور ۳۵ هزار مایل کار کرده باشد یا بین هفت تا هشت سال از عمر آن گذشته باشد، باید سیم بکسل را تعویض کرد. این اقدام نه تنها به افزایش ایمنی کمک میکند، بلکه به حفظ عملکرد بهینه جرثقیل سقفی نیز میانجامد.
بررسی سلامت سیم بکسل
در صورتی که سیم بکسل شکسته شده، کش آمده باشد، یا استرندها از هم فاصله گرفته باشند، باید بلافاصله سیم بکسل را تعویض کرد. این بررسیها بهطور مرتب باید در برنامه نگهداری گنجانده شود تا از بروز حوادث جلوگیری شود.
جنس و نوع سیم بکسل
سیم بکسلهای متصل به کابین و وزنه تعادل باید حتماً از جنس فولاد، حداقل با دو رشته و با حداقل قطر ۸ میلیمتر بوده و مخصوص آسانسور تولید شده باشند. سیم بکسلهایی که زیر ۸ میلیمتر قطر دارند، باید به کمیته فنی ارجاع داده شوند.
ضریب ایمنی سیم بکسل
در آسانسورهایی با سیستم کششی، حداقل ضریب ایمنی سیم بکسلها باید ۱۲ برای سه رشته یا بیشتر و ۱۶ برای دو رشته باشد. این معیار به جلوگیری از بروز خرابی و افزایش ایمنی کاربران کمک میکند.
نسبت قطر فلکهها به سیم بکسل
حداقل نسبت بین قطر فلکهها به قطر سیم بکسل باید ۴۰ باشد. این نسبت به توزیع بار بهطور یکنواخت بر روی کلیه رشتههای سیم بکسل کمک کرده و ایمنی سیستم جرثقیل را افزایش میدهد.
حفاظها و مانعها
کلیه فلکههای گیربکس و هرزگرد باید دارای حفاظ و موانع خروج سیم بکسل از شیار باشند. این ویژگی مانع از بروز حوادث ناشی از خروج ناخواسته سیم بکسل میشود.
سیم بکسل گاورنر
سیم بکسل گاورنر میبایست با قطر حداقل ۶ میلیمتر، حداقل ضریب اطمینان ۸ و بسیار انعطافپذیر باشد. این مشخصات به عملکرد صحیح سیستم کمک کرده و ایمنی را افزایش میدهد.
انواع آسیبهای سیم بکسل
بررسی سلامت سیم بکسل یک فرآیند ضروری برای اطمینان از ایمنی و عملکرد بهینه تجهیزات است. آسیبهای مختلفی میتوانند بر روی سیم بکسلها تأثیر بگذارند. این آسیبها ممکن است ناشی از شرایط کاری شدید، عدم نگهداری مناسب یا استفاده نادرست باشند. در ادامه، به توضیحات مختصری در مورد هر یک از این آسیبها و روشهای پیشگیری از آنها میپردازیم.
ساییدگی
آسیب مکانیکی سیم بکسل ناشی از ساییدگی مکانیکی مواد تشکیلدهنده آن است. برای جلوگیری از این آسیب، میتوان از برنامه منظم روغنکاری و سیم بکسلهای چکشکاری شده یا با تاب لنگ استفاده کرد. عبور سیم بکسل از روی درام، قرقره یا سطح ساینده باعث ساییدگی آن میشود. معمولاً اگر قطر مفتولهای بیرونی به یک سوم قطر اولیه خود برسد، شکستگی ناشی از خستگی رخ میدهد و نیاز به تعویض سیم بکسل است.
کشیدگی
کشیدگی سیم بکسل در صورتی که بیش از حد استاندارد توصیهشده باشد، نیاز به تعویض دارد. میزان کشیدگی با توجه به جداول و فرمولهای خاصی مشخص میشود که شامل سه نوع کشیدگی است:
- کشیدگی اولیه یا ساختاری که در شروع به کارگیری سیم بکسل روی میدهد.
- کشیدگی مرحلهی دوم که در یک دوره زمانی طولانی و در بیشترین دوره عمر سیم بکسل رخ میدهد.
- کشیدگی نهایی که در این ناحیه، کشیدگی افزایش یافته و به علت وجود نیروهای مخرب، باید هر چه سریعتر سیم بکسل تعویض شود.
شکستگی
شکستگی مفتولها معمولاً بدون آثار مشخص فرسودگی در سطح آنها ناشی از خستگی است. تنشهای خمشی یا لرزشی در بروز این نوع خستگی مؤثرند. برای کاهش خستگی، افزایش قطر درامها یا قرقرهها و استفاده از سیم بکسلهای انعطافپذیر توصیه میشود. اگر در یک طول کوتاه از سیم بکسل تعداد مفتولهای شکسته فراتر از مقدار مجاز باشد، آن سیم بکسل باید تعویض گردد. بر اساس استاندارد، حداکثر تعداد مفتولهای شکسته مجاز برابر با ۱۰ درصد تعداد کل مفتولها در طولی معادل با ۸ برابر قطر سیم بکسل است.
کاهش قطر
کاهش قطر سیم بکسل به منزله کاهش کیفیت آن است. عواملی مانند نیروهای سایشی، کشیدگی، شکستگی، زنگزدگی و شل یا سفت شدن تاب سیم بکسل بر قطر آن تأثیرگذارند. کاهش قطر سیم بکسل منجر به نازک شدن و خراب شدن مغزی میشود و در این صورت نیاز به تعویض آن خواهد بود. طبق استاندارد، اگر قطر سیم بکسل به ۸۵ درصد قطر اصلی خود برسد، باید تعویض شود حتی اگر هیچ مفتول شکستهای در آن مشاهده نشود.
بررسی خوردگی و آسیبهای حرارتی سیم بکسل
بررسی سلامت سیم بکسل یکی از اجزای مهم در نگهداری و ایمنسازی تجهیزات جابجایی بار، اهمیت زیادی دارد. سیم بکسلها بهدلیل شرایط محیطی و بارهای سنگین در معرض خوردگی و سایر آسیبها قرار دارند. در ادامه، به آسیبهای مختلفی مانند خوردگی، پیچ خوردگی و آسیبهای حرارتی پرداخته میشود که ممکن است عملکرد سیم بکسل را تحت تأثیر قرار دهد.
خوردگی (شیمیایی)
سیم بکسلها به دلیل سطح کلی بزرگتر از میلههای فولادی، در مواجهه با محیطهای خورنده، ۱۶ برابر سریعتر دچار خوردگی میشوند. ارزیابی خوردگی به آسانی انجام نمیشود و بروز آن معمولاً نشانهای از روغنکاری نادرست است. خوردگی میتواند بهصورت کلی یا موضعی در سطح داخلی و خارجی سیم بکسل رخ دهد و در نهایت منجر به نیاز به تعویض آن خواهد شد. تغییر رنگ ناچیز مفتولها ناشی از زنگزدگی بهدلیل فقدان روغنکاری است، در حالی که اگر زنگزدگی عمیق باشد، سیم بکسل باید سریعاً تعویض شود.
پیچ خوردگی
پیچ خوردگی و تاب خوردگی ناشی از تشکیل حلقه و کشیدن بیش از حد سیم بکسل است. پیچ خوردگی ممکن است در اثر کشش بیش از حد، حین عبور از قرقره یا درامها ایجاد شود. وقتی سیم بکسل تحت زاویهای نامناسب به قرقره وارد میشود، لبه قرقره باعث پیچ خوردگی آن شده و خطرناک خواهد بود. با افزایش زاویه عبور، مقدار پیچ خوردگی نیز بیشتر میشود. بهعنوان مثال، اگر سیم بکسل با زاویهی ۵ درجه وارد قرقره شود، ممکن است به پیچ خوردگی شدید برسد. در چنین مواردی، تعویض سیم بکسل ضروری است.
آسیب حرارتی
سیم بکسلها ممکن است در اثر حرارت بیش از حد دچار تغییر رنگ شوند و روغنکاری داخلی آنها تحت تأثیر قرار گیرد. سیم بکسلهایی با مغزی الیافی بهدلیل حساسیت بیشتر، در معرض خطر آسیب حرارتی قرار دارند. افزایش دما تا حدود ۳۰۰ درجه سانتیگراد میتواند منجر به کاهش قابل ملاحظهای در مقاومت کششی سیم بکسل شود. در نتیجه، تأثیر حرارت بر روی سیم بکسلها میتواند به شکلگیری مشکلات جدی در عملکرد و ایمنی آنها منجر شود.
